أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

35

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

[ سوره الحشر ( 59 ) : آيات 11 تا 12 ] أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نافَقُوا يَقُولُونَ لِإِخْوانِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ لَنَخْرُجَنَّ مَعَكُمْ وَ لا نُطِيعُ فِيكُمْ أَحَداً أَبَداً وَ إِنْ قُوتِلْتُمْ لَنَنْصُرَنَّكُمْ وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ ( 11 ) لَئِنْ أُخْرِجُوا لا يَخْرُجُونَ مَعَهُمْ وَ لَئِنْ قُوتِلُوا لا يَنْصُرُونَهُمْ وَ لَئِنْ نَصَرُوهُمْ لَيُوَلُّنَّ الْأَدْبارَ ثُمَّ لا يُنْصَرُونَ ( 12 ) اى محمّد نمىنگرى و نمىبينى آنان را كه نفاق كردند ؛ به زبان ايمان آوردند بدل كافر شدند ، در ظاهر با مسلمانان‌اند و در باطن با كافرانند ، موش دشتىاند كه خانه سازند و آن را « نافقاء » گويند از چند جايگاه سوراخ گشاده كه اگر كسى از سوراخى قصد وى كند بديگر سوراخ بجهد ، منافق همچنين باشد اگر كسى در اسلام وى بگيرد بدر كفر بيرون جهد اگر در كفر وى بگيرد بدر ايمان بيرون جهد نمىبينى اين منافقان را كه برادران و امثال خود را از كافران اهل كتاب يعنى جهودان بنى النّضير و بنى قريظه را چه ميگويند ايشان را ميگويند كه : شما دل مشغول مداريد كه ما با شماايم اگر شما را بيرون كنند ما با شمائيم و موافقت كنيم و اگر ما را بقتال شما فرمايند در حقّ شما هيچ كس را فرمان نبريم و اگر با شما قتال كنند ما نصرت و يارى شما كنيم ، حقّ تعالى از قول منافقان يا جهودان پيغمبر را آگاهى داد آنگه گفت : اى محمّد خداى تعالى گواهى ميدهد كه اين منافقان دروغ ميگويند بايشان و آنچه ميگويند هرگز نكنند اگر جهودان را از مدينه و ديههاى ايشان بيرون كنند منافقان با ايشان نروند و اگر با جهودان كارزار كنند منافقان يارى ايشان نكنند و اگر تقدير كنيم كه به يارى ايشان آيند و نصرت ايشان كنند در حرب پاى نيارند زود پشت بگردانند و روى بهزيمت آرند ، پس آنگه كه چنين كرده باشند ايشان را يعنى منافقان را يارى نكنند و از عذاب خداى تعالى و هلاكت نرهانند يعنى خداى تعالى ايشان را هلاك گرداند براى آنكه اظهار كفر كرده باشند .